Υπό κ. Ευαγγέλου Γεωργούση Αντιπτέραρχου (Ι) ε.α, Μέλους ΔΣ ΣΕΕΘΑ

Ο εναέριος χώρος του Αιγαίου ήταν ανέκαθεν ο κυριότερος χώρος πτήσεων και γενικά επιχειρησιακής δράσης της Π.Α. Η ιδιαίτερη μορφολογία της επιφάνειας, όπου θάλασσα και νησιά εναλλάσσονται, δημιουργούν ένα εξαιρετικό υπόβαθρο άσκησης των πληρωμάτων αέρος, αφού η εναλλαγή αυτή απαιτεί ιδιαίτερα προσεκτική σχεδίαση και κυρίως, εκτέλεση κάθε αποστολής.

Οι πολλές και σημαντικές αεροπορικές βάσεις μαχητικών
αεροσκαφών, σε διάφορα νησιά, από βορρά μέχρι το νότο του Αιγαίου,
καθιστούν το χώρο αυτό ζωτικό για την εφαρμογή του Αμυντικού
Δόγματος της Χώρας, όσον αφορά την Π.Α και φυσικά το Π.Ν. Επίσης,
δεν νομίζω ότι απαιτούνται πολυσέλιδες στρατιωτικές αναλύσεις για να
καταδειχθεί ότι ο χώρος του Αιγαίου, ως συνολική επιχειρησιακή
οντότητα, έχει όλα εκείνα τα χαρακτηριστικά που οδηγούν στην ανάγκη
απόλυτης εφαρμογής ενός πολύ καλά σχεδιασμένου Διακλαδικού
Δόγματος Επιχειρήσεων, για την άμυνα του, αλλά και τη συνολική άμυνα
της χώρας.

Ο Εναέριος χώρος του Αιγαίου είναι το τρίτο και κυρίαρχο
συστατικό στοιχείο που έχει ανάγκη για να λειτουργήσει ‘’ο ανατολικός
πνεύμονας’’ της Ελλάδος, που είναι η θάλασσα και τα νησιά της. Ο
άλλος ‘’ο δυτικός πνεύμονας’’ είναι το Ιόνιο με τα νησιά του. Χωρίς
απόλυτη ελευθερία στους εναέριους αυτούς χώρους οι ‘’πνεύμονες’’ της
χώρας μας δεν μπορούν να επιβιώσουν. Χαρακτηριστικά αναφέρει ο
ιστορικός Σαρ. Καργάκος στο έργο του: ’’Μέγας Αλέξανδρος: Ο
άνθρωπος φαινόμενο», τόμος Α’,σελ.76: ‘’Διότι αυτό που ονομάζουμε
Ελλάδα, δεν είναι κάτι που γεννήθηκε απλώς σε μία γλώσσα στεριάς ή
σε νησιά σπαρμένα σαν χάντρες κομπολογιού στη θάλασσα. Η Ελλάς
είναι θαλάσσιο δημιούργημα. Και έλληνας ιστορικά και ποιητικά σημαίνει
αυτός που έχει ροπή προς τη θάλασσα.’’

Ad debug output

The ad is displayed on the page

current post: Το Αιγαίο και η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία, ID: 15737

Ad: Ad created on 20 Οκτωβρίου 2020 21:22 (26388)
Placement: Content (content)





Find solutions in the manual

Οι καιροί το έφεραν, με την τεράστια ανάπτυξη της
αεροδιαστημικής επιστήμης, να μην νοούνται σήμερα ελεύθερες
θάλασσες χωρίς ελεύθερο τον αντίστοιχο εναέριο χώρο. Η
πραγματικότητα αυτή, την οποία με έμφαση κατέδειξαν όλες οι μετά τον
Β’ ΠΠ συγκρούσεις, οδήγησε έμπειρους και ιστορικούς ηγέτες στο
συμπέρασμα ότι ‘’Η Αεροπορική ισχύς συνιστά σήμερα την υπέρτατη
έκφραση της στρατιωτικής ισχύος, αφού πραγματική ασφάλεια σημαίνει
κυριαρχία εναερίου χώρου’’ (Winston Churchill). Την ιδιαίτερη Στρατηγική
αξία του Αιγαίου, όχι μόνο για την Ελλάδα και την Τουρκία, την έχουν
τονίσει και αναλύσει αρκετοί. Έχει επισημανθεί ότι ο χώρος αυτός μαζί με
την φυσική προέκταση του προς την Ανατολική Μεσόγειο, συνιστούν ένα
ενιαίο σύνολο τεράστιας γεωπολιτικής και γεωστρατηγικής σημασίας για
περιοχικές αλλά και παγκόσμιες Δυνάμεις. Είναι πολύ χαρακτηριστική η
αναφορά που κάνει ο σημερινός τούρκος ΥΠΕΞ, Αχμέτ Νταβούτογλου,
στη μελέτη του με τον γνωστό τίτλο: ’’Το Στρατηγικό Βάθος’’: ‘’Τα
ζητήματα, όπως του Αιγαίου και της Κύπρου, που περιλαμβάνονται στην
περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου, πέραν από τη σημασία που έχουν τα
ίδια, ενέχουν και μία ιδιαίτερη σημασία που πηγάζει από την
διαπεριφερειακή αλληλεπίδραση’’. Και συνεχίζει: ‘’Το Αιγαίο αποτελεί το
σημαντικότερο θαλάσσιο κομβικό σημείο της Ευρασιατικής παγκόσμιας
ηπείρου στην κατεύθυνση Βορρά-Νότου….το Αιγαίο που βρίσκεται σε
κοντινή απόσταση και από τις τρεις ηπείρους και παρέχει τη δυνατότητα
του ανοίγματος και στις τρεις, χωρίς κάποιο χερσαίο εμπόδιο, έχει από
την άποψη αυτή, μιας πρώτης τάξης στρατηγική σημασία, όχι μόνο για
την Ελλάδα και την Τουρκία, που διαθέτουν ακτές σε αυτή τη θάλασσα,
αλλά κατ’ αρχάς για τις παρευξείνιες χώρες και έπειτα για όλες τις
παγκόσμιες και περιφερειακές δυνάμεις, που έχουν ανάγκη ενός
μεταφορικού και εμπορικού κόμβου αυτή η θάλασσα – πέρασμα κατέχει
μία προσδιορισμένη θέση στη γεωπολιτική, γεωστρατηγική,
γεωοικονομική και γεωπολιτισμική αλληλεπίδραση της Βαλκανικής
Χερσονήσου… της Μικράς Ασίας και της Μέσης Ανατολής…’’ (σελ.266-
267).

Έτσι, θα ήταν εντελώς αφύσικο ο χώρος αυτός να μείνει έξω από
τους μεταπολεμικούς στρατηγικούς στόχους και σχεδιασμούς της
τουρκικής πολιτικής και στρατιωτικής ηγεσίας και ιδιαίτερα του σημερινού
ΥΠΕΞ. Αυτός στη μελέτη του, προσπαθεί να συγκεράσει στην έννοια του
‘’Στρατηγικού Βάθους’’, την οποία δανείζεται από τον γεωγραφικό
παράγοντα, το σύνολο της πολιτικής και της στρατηγικής της Τουρκίας,
σε όλους τους τομείς. Τοποθετεί τον αντικειμενικό του στόχο στην
αύξηση όλων των βασικών συντελεστών ισχύος της χώρας του, όπως
του γεωγραφικού, του οικονομικού, του πληθυσμιακού, των πρώτων
υλών και φυσικά του στρατιωτικού, για επίτευξη των στρατηγικών τους
συμφερόντων. Στα πλαίσια αυτών των επιδιώξεων, οι πολιτικές ηγεσίες
της Τουρκίας αμφισβητούν, για περισσότερα από πενήντα χρόνια τώρα,
το διεθνές νομικό καθεστώς στο Αιγαίο, επιδιώκοντας την αλλαγή του
προς το συμφέρον τους. ‘’Αναγνωρίζοντας την υψηλή γεωστρατηγική,
γεωπολιτική και γεωοικονομική αξία του Αιγαίου Πελάγους και συναφώς
τον ρόλο της Ελλάδος, ως γεωπολιτικού άξονα επιχειρεί να αφαιρέσει το
συγκριτικό πλεονέκτημα της Αθήνας, επικαλούμενη παράγοντες και
κριτήρια που δεν συνάδουν με τους κανόνες της διεθνούς τάξης και
νομιμότητας’’ (Δρ. Διον. Τσιριγώτης: ‘’Ηγεμονικές Αξιώσεις στην
Ευρασία: Μία θεωρητική προσέγγιση του ‘’Στρατηγικού Βάθους’’. Αεροπ.
Επιθεώρηση,Τευχ.98).

Πρακτικά εργαλεία, πέρα των διπλωματικών ενεργειών στα
διάφορα fora, όλα αυτά τα χρόνια, για την κατάδειξη και επίτευξη των
στόχων τους, ήταν το Πολεμικό Ναυτικό τους, αλλά κυρίως και
πρωτίστως η Πολεμική τους Αεροπορία. Ήταν ο βραχίονας της πολιτικής
τους βούλησης, σε πρακτικό επίπεδο, για την δημιουργία νέου status
quo στο Αιγαίο με την προβολή της στρατιωτικής τους ισχύος. Μετά τα
Κυπριακά γεγονότα του 1974,έγινε κατανοητό, σε σοβαρό βαθμό, από
τις ελληνικές πολιτικές και στρατιωτικές ηγεσίες, ότι η Αμυντική Ισχύς της
χώρας πρέπει να αυξηθεί για να επιτευχθεί η αναγκαία αποτρεπτική
ικανότης σε εθνικό επίπεδο, αφού διεθνείς σωτήρες δεν υπάρχουν.
Όπως ήταν φυσικό η αεροπορική και η ναυτική συνιστώσες, θα
αποτελούσαν τον κορμό αυτής της αποτρεπτικής ικανότητας, διότι μόνο
αυτές, λόγω των χαρακτηριστικών τους, θα αντιμετώπιζαν την αντίστοιχη
τουρκική προκλητικότητα στο Αιγαίο.

Η Ελληνική Πολεμική Αεροπορία ανέλαβε ένα δύσκολο, πολύ
σοβαρό και υψηλών επαγγελματικών απαιτήσεων, έργο εθνικής ευθύνης.
Έπρεπε να σχεδιάζει τις αποστολές αντιμετώπισης (Αναγνώριση –
Αναχαίτιση) της τουρκικής αεροπορικής προκλητικότητας στο Αιγαίο με
τέτοιο τρόπο ώστε ταυτόχρονα, να τηρούνται οι διεθνείς κανονισμοί
πτήσεων και οι Νατοϊκές συμβατικές υποχρεώσεις της χώρας, ενώ θα
γίνεται έντονα εμφανής η μαχητική ικανότης των πληρωμάτων αέρος,
χωρίς συναισθηματικές υπερβολές με κίνδυνο εμπλοκής της χώρας σε
θερμά επεισόδια. Η αποστολή δεν ήταν καθόλου εύκολη. Η εκπαίδευση
ήταν συνεχής και εντατική, με απόλυτο ρεαλισμό, αλλά κυρίως με
απαιτήσεις υψηλού επαγγελματισμού. Όχι συναίσθημα, όσο και αν
προκαλούνται, μόνο θάρρος, γνώσεις και ικανότητα στην εναέριο μάχη.
Στον σχεδιασμό και την εκτέλεση, από τα πρώτα χρόνια φάνηκαν και
άλλα δύο στοιχεία που έκαναν τα πράγματα ακόμα πιο περίπλοκα για τις
ηγεσίες της Π.Α που είχαν και την ευθύνη υλοποίησης αυτού του εθνικού
στόχου. Το πρώτο ήταν ότι η τουρκική αεροπορία σχεδίαζε και επέλεγε
τον χρόνο, τον τόπο, τον αριθμό αεροσκαφών και τα πληρώματα που θα
εκτελέσουν κάθε πτήση της στο Αιγαίο.

Η Πολεμική Αεροπορία θαέπρεπε να έχει οργανώσει έτσι το Σύστημα Αεράμυνας ώστε να
αποκαλύπτει έγκαιρα τα άγνωστα ίχνη (Μη κατάθεση σχεδίου πτήσεως),
να αντιδρά έγκαιρα και με αριθμητική ισορροπία, αλλά κυρίως να έχει
όλα τα πληρώματα τόσο καλά εκπαιδευμένα, ώστε όποιος και αν
βρίσκεται σε υπηρεσία ετοιμότητας, κάθε στιγμή του 24ώρου, να είναι σε
θέση να εκτελέσει την αποστολή. Το δεύτερο στοιχείο ήταν και είναι, ότι
τα ελληνικά αεροσκάφη εκτελούν τις αποστολές αυτές, πλήρως
εξοπλισμένα, διότι αυτό απαιτούν εθνικοί αλλά και νατοϊκοί κανονισμοί
περί αεροσκαφών σε επιφυλακή. Δεν είναι εύκολη υπόθεση να δίνεις
εντολή σε νέους 25-26 ετών να εκτελέσουν αυτές τις αποστολές με
εξοπλισμένα αεροσκάφη, ακολουθώντας όλους τους διεθνείς κανόνες,
αλλά και να κάνουν εμφανή την εθνική βούληση υπεράσπισης των
δικαιωμάτων της χώρας.

Με την πάροδο των ετών, η τουρκική αεροπορία έδωσε εντολή στα
πληρώματά της να αντιδρούν όταν αναχαιτίζονται από τα ελληνικά
αεροσκάφη. Τότε η κατάσταση έγινε ακόμα δυσκολότερη. Χιλιάδες είναι
οι πραγματικές αερομαχίες (εμπλοκές) στον εναέριο χώρο του Αιγαίου
που έχουν λάβει χώρα μέχρι σήμερα. Οι έλληνες αεροπόροι έκαναν το
καθήκον τους σε κάθε αποστολή, με υψηλό επαγγελματισμό, αλλά
αμείωτη πίστη στην κατάθεση της εθνικής βούλησης και ικανότητας για
απαγόρευση δημιουργίας τετελεσμένων. Στο καθήκον αυτό, της
υπεράσπισης των συμφερόντων της χώρας στο Αιγαίο, έπεσαν νέοι
άνθρωποι, χάθηκαν αεροπόροι (και από το Π.Ν) στα νερά του, διότι
πέρασαν τη λεπτή γραμμή που λέγεται όριο του ανθρώπου, όριο του
αεροσκάφους.

Νομίζω ότι έχει αξία να αναφερθούν και μερικοί αριθμοί, για να
φανεί το μέγεθος του πτητικού έργου που έχει εκτελέσει η Π.Α όλο αυτό
το χρονικό διάστημα στην υπεράσπιση του Αιγαίου. Μόνο την τελευταία
5ετία, η τουρκική πτητική δραστηριότητα στο χώρο του Αιγαίου δεν
είναι από τις εντονότερες, αυτή ανέρχεται σε περισσότερες από 11.000
πτήσεις αεροσκαφών. Αν θα ανατρέξουμε σε προηγούμενες 5ετίες (’90 –
’95 – 2000) η δραστηριότητα αυτή πλησιάζει ή και ξεπερνά τις 20.000
αντίστοιχα. Μεγάλος αριθμός από αυτές έχουν καταλήξει σε σκληρές
εμπλοκές, όπου οι Δύο Vs Δύο, ήταν ο μικρότερος αριθμός των
εμπλεκομένων αεροσκαφών. Είναι κατανοητό ότι για την αντιμετώπιση
αυτής της μεγάλης αεροπορικής πρόκλησης, η Π.Α έχει διαθέσει
ανάλογο πτητικό έργο. Η ανάγκη συνεχούς ελληνικής αεροπορικής
παρουσίας, σε κάθε πτήση τουρκικού αεροσκάφους στο Αιγαίο που δεν
ακολουθούσε τους διεθνείς κανόνες, ήταν και είναι καθημερινός στόχος
και αποστολή της Π.Α, όλα αυτά τα χρόνια.

Πέρα όμως της αναγκαίας ανάλογης ποσοτικής πτητικής
παρουσίας, το κυρίαρχο μέλημα της Π.Α ήταν πάντα η ποιοτική
παρουσία των πληρωμάτων και η κατανόηση από τους αντιπάλους των
πραγματικών ικανοτήτων τους στην εναέριο μάχη. Για τους γνωρίζοντες,
η αποτροπή επιτυγχάνεται όταν δείχνεις τι μπορείς να κάνεις, κρατώντας
για τον εαυτό σου το πώς και το πότε θα το κάνεις.

Για να επιτευχθεί όλο αυτό το πτητικό έργο, όλα αυτά τα χρόνια,
είναι προφανές ότι μία ανάλογη επαγγελματική προσπάθεια
υποστήριξης, λάμβανε χώρα στο έδαφος, σε όλες τις βάσεις των
μαχητικών αεροσκαφών αναχαίτισης της Π.Α. Για το προσωπικό αυτό δεν υπάρχει ωράριο εργασίας και αρκετές φορές δεν υπάρχει διαφορά μεταξύ ημέρας και νύκτας. Υπάρχουν μόνο οι ανάγκες διαθεσιμότητας των αεροσκαφών και οι απαιτήσεις της αποστολής. Έτσι λοιπόν όλα αυτά τα χρόνια, η Π.Α και όλο το προσωπικό της, έχουν αποκτήσει μία άλλη σχέση με το χώρο αυτό της Πατρίδος μας. Είναι μία σχέση ψυχικού δεσμού και αγάπης, μία σχέση καθήκοντος και χρέους, προς την ιστορία

και τον πολιτισμό μας.
Η σημερινή ηγεσία της Π.Α και όλο το προσωπικό της, μεγάλωσε
και εκπαιδεύτηκε επαγγελματικά, αντιμετωπίζοντας την τουρκική
αεροπορική απειλή και πρόκληση στο Αιγαίο. Μη φανταστεί κανείς ότι αυτό είναι πλέον μία επαγγελματική ρουτίνα. Και να θέλουν να δουν με άλλο μάτι την κατάσταση, η ιστορία και η διαχρονική προσφορά με θυσίες της Π.Α, στην υπεράσπιση του Αιγαίου, δεν τους αφήνει. Όπου
και να πετούν στο Αιγαίο οι έλληνες αεροπόροι, αντανακλά στη θέση χειρισμού του αεροσκάφους τους το μνημείο του Υποσμηναγού Ν. Σιαλμά από το ακρωτήρι Ν. Σιαλμάς του Αη Στράτη, με την τεράστια ασημένια Ασπίδα και το διαχρονικό έμβλημα του έλληνα ‘’ΜΟΛΩΝ ΛΑΒΕ’’.
Η πρώτη αποστολή των Ε.Δ που είναι η Αποτροπή, στην περίπτωση του
Αιγαίου και της διαφύλαξης των συμφερόντων της χώρας, έχει πετύχει.
Την ‘’ΑΣΠΙΔΑ’’ και το αγχέμαχο ξίφος, όλα αυτά τα χρόνια κρατούσε και
κρατά στιβαρά ο Στρατός στα νησιά μας. Το ‘’ΔΟΡΥ’’, με ναυτική
παράδοση, ικανότητα και τόλμη χειρίζεται το Π.Ν. Όμως την πρώτη
γεύση εθνικής θέλησης και ικανότητας, οι προκαλούντες στο Αιγαίο, την
έχουν πάρει και θα συνεχίσουν να την αισθάνονται, από το ‘’ΤΟΞΟ’’ της
Ελληνικής Π.Α.